แม้ว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จดับขันธปรินิพพานมาแล้วกว่า 2,600 ปี แต่พระสัทธรรมอันเป็นอมตะที่ปรากฏในพระธรรมคำสอนของพระองค์ยังคงมีคุณค่าและเป็นแนวทางแก่ชาวโลกสืบมาจนถึงปัจจุบัน เหล่าพุทธสาวกตั้งแต่ครั้งพุทธกาลได้ธำรงรักษาและถ่ายทอดพระธรรมวินัยผ่านวิธีมุขปาฐะ หรือการท่องจำและสวดสาธยายด้วยวาจา ประเพณีดังกล่าวดำรงอยู่อย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายศตวรรษ จนกระทั่งประมาณ พ.ศ. 400 ในรัชสมัยของพระเจ้าวัฏฏคามณีอภัย กษัตริย์ผู้ทรงเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาแห่งลังกาทวีป ได้มีการจารึกพระไตรปิฎกภาษาบาลีลงบนคัมภีร์ใบลานเป็นครั้งแรก นับแต่นั้นมาคัมภีร์พระไตรปิฎก รวมทั้งคัมภีร์อรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา จึงได้รับการสืบทอดโดยการจารจารึกลงในคัมภีร์ใบลานสืบต่อกันมา ปัจจุบันอาจแบ่งคัมภีร์ใบลานออกเป็น 4 สายจารีตใหญ่ ได้แก่

• คัมภีร์ใบลานอักษรสิงหล

• คัมภีร์ใบลานอักษรพม่า

• คัมภีร์ใบลานอักษรขอม

• คัมภีร์ใบลานอักษรธรรม (ธรรมล้านนา ธรรมอีสาน และธรรมลาว)

(บางครั้งอาจพบคัมภีร์ใบลานอักษรมอญซึ่งมีความสำคัญในประเทศเมียนมาร์และไทยด้วยเช่นกัน)

วัดพระธรรมกายจึงได้ริเริ่มโครงการพระไตรปิฎกฉบับธรรมชัย ขึ้นในปี พ.ศ. 2553 โดยมีวัตถุประสงค์หลัก 2 ประการ คือ

1. เพื่ออนุรักษ์คัมภีร์ใบลานในฐานะมรดกเอกสารของพระพุทธศาสนาให้คงอยู่

2. เพื่อพัฒนาฐานข้อมูลพระไตรปิฎกที่มีความครบถ้วนสมบูรณ์ สามารถเชื่อมโยงเนื้อความกับภาพดิจิทัลความละเอียดสูงของคัมภีร์ใบลานต้นฉบับ อันเป็นการอำนวยความสะดวกและส่งเสริมการศึกษาวิจัยด้านพระพุทธศาสนาอย่างมีประสิทธิภาพ

ด้วยวัตถุประสงค์ดังกล่าว โครงการมุ่งหวังไม่เพียงแต่การอนุรักษ์มรดกจากอดีตเท่านั้น หากยังมุ่งเพิ่มพูนการเข้าถึง การใช้งาน และคุณค่าทางวิชาการของคัมภีร์เหล่านี้ เพื่อประโยชน์แก่คนรุ่นปัจจุบันและอนุชนรุ่นหลังที่สนใจในพระพุทธศาสนา

โครงการพระไตรปิฎกฉบับธรรมชัยได้สร้างคุณูปการอย่างสำคัญและยั่งยืน ด้วยการอนุรักษ์คัมภีร์ใบลานจำนวนหลายหมื่นผูกจากทุกสายจารีตหลักไว้เป็นมรดกธรรมของพระพุทธศาสนา เพื่อสืบทอดแก่ชนรุ่นหลัง ยิ่งไปกว่านั้น โครงการยังเปิดโอกาสให้นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาจากทั่วโลกสามารถเข้าถึงฐานข้อมูลภาพคัมภีร์ใบลานผ่านระบบออนไลน์ได้อย่างสะดวก ลดความจำเป็นในการเดินทางไปยังสถานที่เก็บรักษาคัมภีร์ หรือการขออนุญาตเพื่อศึกษาและถอดความต้นฉบับโดยตรง ด้วยเหตุนี้ ความอุตสาหะของบรรพชนในการธำรงรักษาพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าจึงได้รับการต่อยอดและก่อให้เกิดคุณค่าทางวิชาการและวัฒนธรรมอย่างเป็นรูปธรรมในยุคปัจจุบัน